Erhürman’dan Yunanistan–İsrail projesine sert tepki: ‘Kıbrıslı Türkler yine yok sayılıyor’”

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY), Yunanistan ve İsrail’in ortak yürütmeyi planladığı Great Sea Interconnector (GSI) elektrik bağlantı projesine sert tepki gösterdi. Projede Kıbrıslı Türklerin tamamen dışlandığını vurgulayan Erhürman, “Enerji ve deniz yetki alanları gibi egemenlik konularında halkımızın iradesi yok sayılıyor. Bu kabul edilemez,” dedi.

Erhürman, büyük ölçekli enerji yatırımlarının adadaki iki halk arasında eşitlik temelinde yürütülmesi gerektiğini belirterek, “Bu adanın iki kurucu ortağından biri olan Kıbrıslı Türklerin dışlandığı hiçbir enerji planlamasını kabul etmeyeceğiz,” ifadelerini kullandı.

“TEK TARAFLI ADIMLAR ÇÖZÜMÜ BALTALIYOR”

KKTC lideri, Kıbrıslı Rum Başkanı Nikos Hristodulidis’in müzakere çağrılarında bulunduğu bir dönemde enerji alanında tek taraflı adımlar atılmasının “çözüm atmosferini baltaladığını” söyledi. Özellikle İsrail’den Kıbrıs’a doğalgaz taşınmasını öngören boru hattı projeleri gibi girişimlerde Kıbrıslı Türklerin yine dikkate alınmadığını ifade eden Erhürman, “Kapsayıcı olmayan bu yaklaşımlar yalnızca çözüm sürecini değil, bölgesel istikrarı da olumsuz etkiler,” dedi.

Erhürman ayrıca, Energean şirketinin Vasiliko’ya doğalgaz taşıma önerisinin samimi bir yaklaşım taşımadığını savundu.

BRÜKSEL ÖNCESİ DİKKAT ÇEKEN ZAMANLAMA

Erhürman’ın açıklaması, Güney Kıbrıs ve Yunanistan enerji bakanlarının Avrupa Birliği Enerji Komiseri ile Brüksel’de gerçekleştireceği görüşme öncesinde geldi. Görüşmede, GSI projesinin jeopolitik önemi, ekonomik sürdürülebilirliği ve teknik ilerleyişinin ele alınacağı bildirildi.

Yunan medyasına göre, İsrail, Güney Kıbrıs ve Girit üzerinden Yunanistan’a uzanacak bu dev enerji hattı, Avrupa Birliği tarafından stratejik önemde destekleniyor. Ancak projenin mülkiyetinin Yunanistan’ın elektrik iletim operatörü ADMIE’ye devredilmiş olması, yönetsel belirsizlikleri gündeme taşıyor.

KIBRIS’IN ENERJİ STRATEJİSİ VE GÜNDEMDEKİ PROJELER

Kıbrıs Temsilciler Meclisi’nde bütçe görüşmeleri sırasında konuşan Enerji Bakanı George Papathanasiou, doğalgaz alanında üç stratejik projenin ilerlediğini açıkladı:

• Kronos sahasından çıkarılacak gazın, Mısır’daki Damietta LNG tesislerine taşınması planlanıyor. Nihai yatırım kararının 2025 sonu veya 2026 başında alınması bekleniyor.
• Afrodit sahasında detaylı mühendislik tasarımı süreci devam ediyor; çalışmaların 2025 sonunda tamamlanıp 2026 sonunda yatırım kararına dönüştürülmesi hedefleniyor.
• Vasiliko LNG terminalinde kullanılacak Prometheus FSRU gemisinin bu ay içinde tamamlanacağı ve teknik değerlendirme sonrası devreye alınacağı belirtildi.

Ayrıca, Energean ve Power Energy Cyprus tarafından önerilen İsrail–Vasiliko doğalgaz boru hattı projesi de gündemde. Bakanlık, bu özel sektör teklifine ilişkin devletin tutumunu belirlemek üzere değerlendirmelerini sürdürüyor. Mevzuata göre, elektrik üretiminde kullanılacak doğalgazın ithalatı yalnızca devlet şirketi DEFA tarafından yapılabiliyor.

2026 STRATEJİK HEDEFLERİ VE TÜRK TARAFININ DIŞLANMASI

Kıbrıs’ın 2026 stratejik enerji hedefleri arasında hidrokarbon kaynaklarının sürdürülebilir değerlendirilmesi, Doğu Akdeniz iş birliklerinin güçlendirilmesi, yeşil dönüşümün hızlandırılması ve enerji bağlantı projelerinin hayata geçirilmesi yer alıyor.

Ancak Erhürman, bu hedeflerin hiçbirinde Kıbrıslı Türklerin yer almadığını belirterek, bunun adadaki siyasi dengeyi ve bölgesel güvenliği tehlikeye attığını söyledi. Uluslararası topluma “daha kapsayıcı ve iki taraflı bir enerji iş birliği yaklaşımı” çağrısında bulundu.